دیالکتیکا
دنیای مدرن و مجازی و افسردگی

زندگی در دنیای مدرن چطور ما را افسرده می‌کند؟

دنیای مدرن با امکانات بسیار زیاد خود توانسته به خوبی مسئولیت نگرانی‌های پنهانی و اختلالات روحی جامعه را گردن بگیرد. مهمترین مشکلات روانی‌ای که مدرنیته برای ما به وجود آورده کدامند؟

مطمئناً نمی‌توان منکر این شد که زندگی در دنیای مدرن و قرن ۲۱ مزایای زیادی دارد. تنها کافی است با یک تماس با دوست صمیمی خود در آن طرف کره زمین به تماس صوتی و تصویری بپردازید و از دیدن ویدئوهای آنلاین با سرعت اینترنت بالا لذت ببرید. این در حالی است که دنیای مدرن با تمام این مزایا، به خوبی توانسته مسئولیت نگرانی‌های پنهانی و اختلالات روحی جامعه را گردن بگیرد. در واقع دوران مدرنیته ما را در ۳ ناحیه مورد هجوم خود قرار داده است و منجر به افسردگی و نابسامانی روانی ما شده‌اند. این موارد عبارتند از:

۱٫ شایسته‌سالاری یا نخبه‌سالاری (Meritocracy)

 

 

جامعه با خونسردی کامل به ما می‌گوید که هر کس توانایی این را دارد تا با صرف وقت و تلاش به چیزی که می‌خواهد برسد. این جمله را بارها و بارها در همه جا هم شنیده و هم دیده‌ایم. از حق نگذریم به راستی باوری زیباست. اما این ایدئولوژی به ظاهر منطقی، در پشت پردۀ نمایش سرگرم‌کنندۀ خود، این را هم به ما می‌گوید که اگر کسی هم به هر نحوی نتوانست به هدف خود برسد، به این خاطر بوده که تنبل، بی‌استعداد و بی‌خیال بوده. به عبارت دیگر، هر کس که در اوج است، کاملاً سزاوار آن بوده، و کسی هم که در نابسندگی به سر می‌برد هم درخورِ آن.

این ایده درست در مقابل باوری سنتی قرار می‌گیرد، باوری که به ما می‌گوید بخت و یار هر کس بخش مهمی از سرنوشت او را رقم می‌زند و بنابراین نباید فقر را نشانۀ ضعف شخصیتی و عدم توانایی دانست. باید بدانیم که افرادی هم که به جایی نرسیده‌اند و صاحب بهترین‌ها نیستند هم به دوستی مانند ما نیاز دارند.

۲٫ فردگرایی (Individualism)

 

 

هیچ چیز برای یک جامعۀ فردگرا مهم‌تر از استقلال فرد و اعمال او نیست. « تو می‌توانی کسی باشی که دوست داری»، «سرنوشتی استثنایی و منحصر به فرد انتظار همۀ ما را می‌کشد!»، نتیجۀ فردگرایی؟

هنر معمولی بودن و معمولی ماندن تبدیل به طلسمی نحس و کِرِخت می‌شود و در همه جا پر می‌شود از افرادی که بخاطر شکست‌های فردی، خود را سرزنش می‌کنند.

اما آیا این مَرَض درمانی هم دارد؟

باید این توانایی را داشته باشیم تا زندگی عادی خود را هم تحسین کنیم و این هنر پرطمطراق را در خود پروش دهیم. در واقع هنر زندگی آن است که بتوانیم اتفاقات ساده و روزمرۀ زندگی خود را همانند معجزه‌ای نادر بدانیم. (توصیه می‌کنیم مقالۀ دیالکتیکا در مورد اینکه چرا یک زندگی عادی هم می‌تواند عالی باشد را مطالعه کنید.)

۳٫ رمانتیک‌گرایی (Romanticism)

 

 

رمانتیک‌گرایی در اعماق وجود ما خانه‌ای برای خود ساخته و سخت است که به حرفش گوش ندهیم، او می‌گوید:

« همۀ شما یک جفت گمشده دارید، درست مانند پازلی که به دنبال تکۀ گمشدۀ خود می‌گردد، و سرانجام وقتی او را کشف کردید، هم عنصر وجودی‌تان کامل می‌شود و هم زندگی‌‌تان پر از شادی و سرور.»

با اینکه این ایدئولوژی برای خیلی‌ها مترادف با عشق واقعی است، بیشتر ما به ناچار با کسانی وارد رابطه می‌شویم که نه تنها وجود ما را کامل می‌کنند، بلکه بخش‌هایی از آن را به قطعات مساوی تکه‌تکه و جداسازی می‌کنند. سرانجام ما هم در گوشه‌ای می‌نشینیم و از فلاکت بر بار آمده سخت آزرده می‌شویم و بابت انتخابی غیرهوشمندانه خود را سرزنش می‌کنیم؛ زیرا عشق نه آن طور که انتظار داشتیم، بلکه آن‌طور که نمی‌خواستیم تعریف جدیدی پیدا کرده.

اگر بخواهیم خانۀ رمانتیک‌گرایی را در وجودمان ویران کنیم و درمانی راستین پیش بگیریم، باید بدانیم که در حقیقت ما در انتخاب‌مان دچار اشتباهی نشده‌ایم، بلکه تنها به باور و رویایی باطل اکتفا کرده بودیم، باوری که ذات پر از لغزش آدمی را کتمان کرده و نوید مسرتی بی‌کران را به ما داده. چه خوب است بدانیم که عشق در بسیاری از جهات یعنی سازگاری با فردی پر از کاستی و لغزش.

زندگی در دنیای مدرن چطور ما را افسرده می‌کند؟۱ min read
3.6 (72%) 5 votes

آنا ابنادی

نوشتن در باب زندگی و پیچیدگی‌هایش یکی از زیباترین و در عین حال دشوارترین کارهاست. شگفت‌انگیز است که بتوانی در یک مدرسه که هدفش بهبود زندگی فردی است بنویسی.

2 نظر

  • توی دنیای امروز همه دنبال موفقیت و بهترین شدن هستند. فک کنم این توی غریزه انسان باشه که همیشه میخواد بالاتر و بهتر از همه اطرافیانش باشه تا حس قدرت داشته باشه. برای رسد و توسعه فردی و موفقیت شغلی هم این الگو برداری از نخبه ها و آدم های موفق مشکلی نداره. نمیدونم مقاله شما چطور اینقدر مخالف این دیگاه هست؟

    • از نظر شخصی بنده، پیروی از این افراد به ظاهر موفق فقط در کوتاه مدت میتونه راه را به ما نشان بده و نمیتونه جایگزینی مناسب برای برنامه بلند مدت ما برای زندگی باشه. بهترین برنامه و هدف زندگی اونی هست که انسان خودش طراحیش میکنه